بیماری لثه در کودکان یا پریودنتال، اختلالاتی هستند که در بافت لثه و استخوانهای اطراف دندان روی میدهند. این بیماریها معمولا ناشی از تجمع پلاک میکروبی روی دندانها و عدم بهداشت دهان و دندان هستند. در کودکان، بیماری لثه بسیار شایع است و یکی از نوع شایع آن، التهاب لثه یا ژنژیویت است.
علل بروز بیماری لثه در کودکان
عوامل متعددی میتوانند باعث بروز این بیماری شوند. برخی از عوامل مهم عبارتند از:
- پلاک دندان: پلاک دندان که تشکیل شده از باکتریها و روکشهای موجود در دندانها است، میتواند به التهاب لثه و ژنژیویت منجر شود. اگر پلاک به مدت طولانی بر روی دندانها باقی بماند، ممکن است به پریودنتیت (آسیب به بافتهای حاشیه دندان) منجر شود.
- عوامل ژنتیکی: برخی از افراد به دلایل ژنتیکی به بیماریهای لثه و پریودنتیت حساسیت بیشتری دارند.
- بلوغ: در دوران بلوغ، کودکان در برابر ژنژیویت و التهاب لثهها آسیبپذیرتر هستند. تغییرات هورمونی بلوغی مانند افزایش سطح هورمونهای جنسی، میتواند به تغییراتی در بافتهای لثه و آنزیمهای دهانی منجر شود. همچنین، در دوران بلوغ، مراقبتهای بهداشت دهان و دندان کمتر میشود و مصرف مواد غذایی ناسالم افزایش مییابد. برای جلوگیری از این مشکلات، مراقبتهای بهداشت دهان و دندان منظم، تغذیه سالم و مراجعه به دندانپزشک ضروری است.
- تغذیه نامناسب و ضعیف: تغذیه ضعیف و نامناسب میتواند عوارض مختلفی را بر روی سلامت دهان و لثه داشته باشد. در واقع، تغذیه نامناسب با کمبود ویتامینها و مواد مغذی مهم میتواند تاثیر منفی بر روی سلامت دهان و لثه داشته باشد. کمبود ویتامینها و مواد مغذی میتواند باعث ضعف سیستم ایمنی بدن شود و عدم توانایی در مبارزه با عفونتها را ایجاد کند. همچنین، کمبود ویتامین C میتواند میزان مقاومت لثه را کاهش داده و احتمال مبتلا شدن به بیماری ژنژیویت را افزایش دهد.
بیشتر بخوانید: بی حسی دندان کودکان
علائم بیماریهای لثه کودکان
علائم و نشانههای بیماری لثه در کودکان شامل موارد زیر است:
بوی بد دهان: بیماری لثه میتواند منجر به بوی بد دهان در کودکان شود. این بوی بد ممکن است ناشی از تجمع باکتریها و التهاب در لثهها باشد.
قرمز شدن و متورم شدن لثه: لثه کودکان در شرایط طبیعی رنگ صورتی کم رنگی دارد. اما در صورت بیماری لثه، رنگ آن به قرمز متمایل میشود و ممکن است متورم و التهاب داشته باشد.
خونریزی لثه: خونریزی لثه میتواند یکی از نشانههای بیماری لثه در کودکان باشد. این خونریزی ممکن است به صورت عادی باشد، مانند خونریزی بعد از مسواک زدن یا خوردن غذا، اما در صورت بیماری لثه، خونریزی بیشتر است.
تحلیل لثه: در برخی موارد، لثهها به عقب رفته و از سطح دندانها فاصله گرفته و در موارد شدیدتر، ریشه دندانها قابل مشاهده است.
انواع بیماری های لثه در کودکان
ژنژیویت مزمن: ژنژیویت مزمن، یکی از انواع بیماریهای لثه در کودکان است و معمولا ناشی از عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است. این بیماری باعث التهاب، قرمزی و خونریزی لثه میشود. در مرحله اولیه، با رعایت بهداشت دهان و دندان مناسب، میتوان این عارضه را به راحتی برطرف کرد. اما در صورت عدم رعایت و درمان مناسب، بیماری میتواند به مرحله بعدی پیشروی کند که به نام پریودنتیت معروف است. در پریودنتیت، علاوه بر التهاب و قرمزی لثه، بافت استخوانی اطراف دندان نیز آسیب میبیند و ممکن است منجر به تغییرات بیشتر و جمع شدن پلاک روی دندان شود.
پریودنتیت تهاجمی: پریودنتیت تهاجمی به عنوان یک فرم شدیدتر بیماری لثه، میتواند تخریب شدیدی روی بافتهای لثه و استخوان فک داشته باشد. این بیماری بهطور معمول در نوجوانان و جوانان دیده میشود. پریودنتیت تهاجمی عمومی یک بیماری لثه است که به طور عمده به تجمع پلاک و جرم بر روی دندانها مرتبط است و معمولا منجر به لق شدن دندان و در نهایت از دست رفتن آن میشود. این بیماری به عنوان یکی از انواع پریودنتیت (بیماریهای لثه) شناخته میشود و به طور کلی توسط عوامل باکتریایی ناشناخته ایجاد میشود.
پریودنتیت تهاجمی عمومی: در پریودنتیت تهاجمی عمومی، باکتریها و پلاک بر روی سطح دندانها بهطور طبیعی وجود دارند. با این حال، در برخی افراد، سیستم ایمنی بدن به دلیل عوامل مختلفی مانند عوامل ژنتیکی، استرس، سیستم ایمنی ضعیف و عوامل محیطی ضعیف میشود. این باعث فعال شدن و افزایش تعداد باکتریها و پلاک در دهان میشود و ایجاد التهاب در لثه را تسریع میکند.
بیشتر بخوانید: پالپکتومی دندان کودکان
درمان بیماری لثه کودکان
هنگام مصرف غذاها و نوشیدنیهای غنی از کربوهیدرات مانند غذاهای شیرین و نشاستهای، باکتریهای موجود در پلاک دندان، کربوهیدراتها را به عنوان منبع انرژی مصرف میکنند. این باکتریها در فرآیند متابولیک خود این کربوهیدراتها را تجزیه میکنند و در عوض اسید را تولید میکنند. این اسیدها میتوانند به دندانها آسیب برسانند و موجب بیماریهای لثه و دندان شوند.
پلاکهای باکتریایی که روی سطح دندان تشکیل میشوند، در صورت تمیز نشدن باعث تجزیهی سطح دندان شده و منجر به پوسیدگی میشوند. اسیدهای تولید شده توسط باکتریها از قندها و آب میوهها تغذیه میکنند و باعث ضعف و آسیب به لایهی سخت دندان (مینای دندان) میشوند. علاوه بر آن، باکتریهای دیگری که درون پلاکها وجود دارند، میتوانند لثه را تحریک کرده و به وجود التهاب و زخم در لثه منجر شوند.
در مرحله ابتدایی تشکیل پلاک، با استفاده از مسواک زدن و کشیدن نخ دندان، میتوان پلاکهای سطح دندان را به طور موثری از بین برد. این روشها میتوانند پلاک را از سطح دندان پاک کنند و از تجمع و تراکم آن جلوگیری کنند. اما به مرور زمان، اگر پلاکها به درستی تمیز نشوند و به تار تار تبدیل شوند، آنها به لایهای سخت روی دندان تبدیل میشوند. تارتار یک ماده سخت است که به شدت به سطح دندان چسبیده و با پاک کردن معمولی با مسواک و نخ دندان قابل برداشت نیست. برای برداشتن تارتار، نیاز به استفاده از ابزارهای دندانپزشکی خاص است. بنابراین، درمان بیماری لثه کودکان با توجه به اینکه نوع بیماری چیست و شدت آن به چه میزان است با جرمگیری ساده یا جراحی انجام میشود.
بیشتر بخوانید: علت بوی بد دهان کودکان
نتیجهگیری
بیماری لثه در کودکان، اگر در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود و درمان مناسبی انجام شود، قابل کنترل و بهبود است. با مراعات بهداشت دهان و دندان منظم، از جمله مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و مراجعه به دندانپزشک، میتوان از ایجاد بیماری در لثه پیشگیری کرد.
