دندان قروچه یا کوبیدن و ساییدن دندانها به هم، یکی از ۵ مسئله مهم در دندانپزشکی اطفال است. طبق آمار، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کودکان در دورهای از رشد خود دچار دندان قروچه میشوند و بسیاری از والدین نگران این مشکل هستند. واضح است که والدین عاشق نگاهی پرمحبت به کودکشان هنگام خواب هستند و ممکن است با مشاهده دندان قروچه در کودکان دچار نگرانی شوند. اما باید بدانید که در اغلب موارد دندان قروچه کودکان موقتی است و با افتادن دندانهای شیری برطرف میشود.
در مورد علت دندان قروچه در کودکان هنوز اطلاعات قطعی دردسترس نیست. اما اغلب متخصصان، دلیل بروکسیسم یا دندان قروچه در کودکان را استرس و فشار روحی معرفی میکنند؛ و برخی به این نتیجه دست یافتهاند که دندان قروچه کودکان کوچکتر، بهدلیل عادت به مکیدن پستانک ایجاد میشود. اما در هرحال نکته مهم این است که در بیشتر موارد دندان قروچه کودکان بهطور طبیعی برطرف میشود و اگر دلیل آن روحی باشد، نیاز به بررسیهای روانشناسی دارد.
بیشتر بخوانید : آنکیلوز دندان شیری
مهمترین چیزی که بهعنوان یک والد باید به آن توجه داشته باشید، آرامش کودک هنگام خواب است که در پیشگیری و درمان دندان قروچه بسیار موثر عمل میکند و مهارتهای ذهنی و جسمی کودک را بهبود میبخشد.
علت دندان قروچه در کودکان را بشناسید
همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، دندان قروچه یک مشکل شایع در کودکان دختر و پسر است و حدود ۱۷ درصد کودکان را درگیر خود میکند. اما از این درصد، مشکل اغلب کودکان قبل از ۶ سالگی برطرف میشود و اما یک سوم کودکان، مشکل دندان قروچه را با خود به نوجوانی و بزرگسالی میبرند.
برای برخی کودکان مشکل بروکسیسم از ۶ ماهگی و از بدو جوانه زدن دندانها آغاز میشود و برخی دیگر در دوره ۳ تا ۶ سالگی این مشکل را تجربه میکنند. اگر در مورد علت این مشکل بپرسید، پاسخ دقیقی وجود ندارد. اما اغلب موارد دندان قروچه در کودکان به این علل منتهی میشوند:
- عدم همترازی و کج بودن دندانها
- دردهای شدید گوش، دندان و…
- مصرف داروهای خاص
- بیماریهایی چون فلج مغزی
- بیش فعالی و اختلالات روحی
- فشار عصبی، خشم و عصبانیت فروخورده از شرایط تازهای که در زندگی کودک پدید آمده
نحوه تشخیص شدت دندان قروچه در کودکان
نحوه تشخیص دندان قروچه در کودکان چندان سخت نیست. در برخی موارد آنقدر شدت دندان قروچه کودکان هنگام خواب زیاد است که صدای بلندی ایجاد میشود و والدین سراسیمه از خواب میپرند! همچنین گاها شدت دندان قروچه در کودکان به حدی است که منجر به فک درد و درد شدید هنگام غذا خوردن میشود و اینگونه است که والدین از مشکل دندان قروچه مطلع میشوند. اما دستگاهی به نام Bitestrip ابداع شده که در موارد شدید میتواند دندان قروچه هنگام خواب را تشخیص دهد.
توجه داشته باشید که شدت دندان قروچه در کودکان مختلف متفاوت است و درحالیکه برخی کودکان تنها یکی دوبار دندان قروچه شبانه را تجربه میکنند، این عادت برای کودکانی دیگر، در طول شب، بیش از صدها بار تکرار میشود؛ و طبیعتا هرچه شدت و مدت زمان آن بیشتر باشد، اثرات منفی پررنگتری را بر دندان کودکان برجای میگذارد.
بهترین روشهای درمان دندان قروچه در کودکان
اگرچه بسیاری از موارد دندان قروچه کودکان بهطور خودبخودی برطرف میشوند؛ اما برای رفع نگرانی برخی والدین و برطرف ساختن عوارض ناشی از این مشکل، میتوان از روشهای درمانی که بهترین دندان پزشک کودکان در پاسداران توصیه میکند استفاده کنند. بهترین روش درمان دندان قروچه به علت مشکل بستگی دارد. اما وسیلهای کاربردی که برای درمان انواع دندان قروچه امکان استفاده دارد، نایت گارد یا محافظ دهان نامیده میشود. این وسیله مشابه چیزی است که بوکسورهای حرفهای هنگام مبارزه در دهان خود میگذارند و برای رفع مشکلات شدید و دردهای فک موثر عمل میکند.
خصوصا اگر دندانهای دائمی کودک درآمدهاند، وجود یک نایت گارد برای محافظت از دندانها در برابر فشار الزامی است. چراکه این دندانها جایگزینی نخواهند داشت و با دندان قروچه میتوانند دچار فرسایش، کج و معوجی و آسیب شوند. با وجود اینکه نایت گارد یک پوشش پلاستیکی منعطف است و روی دندانهای بالایی قرار میگیرد، اما ممکن است برای کودکان آزاردهنده باشد که در این صورت نیز، باید بدانید ایجاد عادت زمان میبرد؛ و از آنجایی که سلامت دندانها بسیار مهم است، باید فرصت دهید تا کودک به وجود محافظ در دهانش، عادت کند.
فراموش نکنید که یکی از اصلیترین علتهای دندان قروچه خصوصا در کودکان بزرگتر، فشار روحی و استرس است. در اینباره بهتر است وضعیت روحی و علت استرس را از کودک جویا شوید و سعی کنید فضای آرامی را برای زندگی و البته خواب کودک فراهم آورید. شما میتوانید با قصهگویی، تنظیم نور محیط در شب و تزیین اتاق خواب، از استرس کودکتان بکاهید و خواب آرامی را به او هدیه نمایید که این اقدام، تاثیر شگفتانگیزی را بر تمام ابعاد زندگی او میگذارد!
انواع دندان قروچه در کودکان
دندان قروچه به دو صورت اولیه و ثانویه بروز پیدا میکند؛ در نوع اولیه، علتی زمینهای برای بروکسیسم وجود ندارد و کودک از روی عادت به پستانک و… دندانها را برهم میفشارد. اما در نوع ثانویه مشکلی چون افسردگی، اضطراب و استرس در جایگاه علت قرار میگیرد.
همچنین دندان قروچه در کودکان میتواند در دو حالت خواب و بیداری بروز کند و اگرچه اغلب دندان قروچههای شب به دلیل مشکلات روحی هستند؛ اما دندان قروچه روزانه، کاریست که کودکان از روی عادت و برای بهدست آوردن تمرکز انجام میدهند. آنها با فشردن دندانها سعی بر تمرکز و دقت دارند و برخلاف دندان قروچه هنگام خواب، از انجام آن آگاه هستند.
اثرات دندان قروچه در کودکان چیست؟
در بسیاری از موارد، دندان قروچه در کودکان خفیف و گذراست و اثر اصلی آن، نگرانی والدین از سلامت دندان کودکشان است. و از جمله اثرات دندان قروچه در کودکان میتوان به صدای آزاردهنده سایش دندانها اشاره کرد که اعضای خانواده را آزار میدهد. اما سردرد و گوش درد هم از اثرات ناخوشایندی هستند که در نتیجه دندان قروچه در کودکان مشاهده میشوند.
توجه داشته باشید که در اثر کوبیده شدن و سایش دندانها، نوک تیز شدن دندان و از بین رفتن مینای آن نیز محتمل است و این، دندانها را در برابر مواد غذایی سرد حساس میکند. همچنین عادت به دندان قروچه در کودکان موجب دندان درد، فک درد، سردرد و مشکل در هنگام جویدن غذا میشود و کیفیت زندگی کودک را کاهش میدهد.
