روکش دندان شیری کودکان معمولا با استفاده از موادی مثل رزینهای کامپوزیت یا رزینهای چسبنده انجام میشود. این روش، دندان شیری را تقویت کرده و سلامت و عملکرد آن را تا زمانی که دندان شیری به طور طبیعی بیفتد بهبود میبخشد.

روکش دندان شیری کودکان چیست؟
روکش دندان شیری کودکان نوعی پوشش محافظ است که برای تقویت و حفاظت از دندانهای شیری استفاده میشود. این روکشها معمولاً زمانی به کار میروند که دندان دچار پوسیدگی وسیع شده باشد یا برای محافظت از دندانی که عصبکشی شده است، نیاز به تقویت بیشتری وجود داشته باشد. این روکشها با توجه به سن کودک و نوع دندان، به گونهای طراحی میشوند که علاوه بر عملکرد محافظتی، مانع از ایجاد مشکلات جانبی مانند شکستگی یا پوسیدگی مجدد شوند. استفاده از روکش دندان شیری همچنین به حفظ ظاهر و عملکرد طبیعی دندان کمک میکند. برای انجام روکش دندان شیری کودک خود میتوانید به بهترین دندانپزشک کودکان در پاسداران مراجعه کنید.
کاربرد روکش دندان شیری کودکان
روکش دندان شیری کودکان به عنوان یک درمان محافظتی برای تقویت دندانهای شیری آسیبدیده به کار میرود. این روکشها زمانی استفاده میشوند که دندان شیری دچار پوسیدگی وسیع، شکستگی یا ضعف ساختاری شده باشد و نیاز به تقویت داشته باشد. همچنین در مواردی که دندان عصبکشی شده باشد یا ترمیمهای وسیعی روی آن انجام شده باشد، روکش برای جلوگیری از شکستگی یا آسیب مجدد به کار میرود. استفاده از روکش دندان شیری کمک میکند که دندان تا زمان افتادن طبیعی و رویش دندان دائمی در دهان باقی بماند و عملکرد طبیعی خود را حفظ کند.
یکی دیگر از کاربردهای مهم روکش دندان شیری، حفظ فضای مناسب در دهان برای رشد دندانهای دائمی است. دندانهای شیری نقش کلیدی در نگهداری ترتیب صحیح دندانها و شکلگیری فک دارند. اگر این دندانها زودتر از موعد از دست بروند، ممکن است مشکلاتی مانند نامرتبی دندانها یا کاهش فضای لازم برای دندانهای دائمی ایجاد شود. استفاده از روکش نه تنها سلامت دندان کودک را حفظ میکند، بلکه از ایجاد مشکلات دهانی و دندانی در آینده نیز جلوگیری میکند.
بیشتر بخوانید: لق شدن دندان دائمی کودکان
بهترین زمان برای استفاده از روکش دندان شیری
بهترین زمان برای قرار دادن روکش، زمانی است که دندان شیری به دلیل پوسیدگی یا آسیب نیاز به تقویت داشته باشد، اما هنوز امکان حفظ آن وجود داشته باشد. این کار معمولاً در سنین 3 تا 10 سالگی انجام میشود. استفاده به موقع از روکش میتواند از مشکلات جدیتر مانند عفونت یا از دست دادن زودهنگام دندان جلوگیری کند و به حفظ ساختار دهان و فک کمک کند.
بیشار بخوانید: پالپکتومی
آیا برای دندانهای شیری جلویی هم از روکش استفاده میشود؟
بله، برای دندانهای جلویی نیز میتوان از روکش استفاده کرد. معمولاً در مواردی که دندانهای جلویی به دلیل پوسیدگی شدید یا شکستگی نیاز به تقویت داشته باشند، از روکشهای سفید رنگ استفاده میشود تا ظاهر طبیعی دندانها حفظ شود. روکشهای مخصوص دندانهای جلویی معمولاً از مواد زیباتری مانند رزینهای کامپوزیتی ساخته میشوند که شباهت زیادی به دندان طبیعی دارند. این نوع روکشها علاوه بر کاربرد درمانی، به زیبایی لبخند کودک نیز کمک میکنند.
آیا قراردادن روکش دندان شیری نیاز به قالبگیری دارد؟
در بسیاری از موارد، قراردادن روکش دندان شیری نیاز به قالبگیری ندارد. روکشهای پیشساخته، مانند روکشهای استیل یا سرامیکی، بهگونهای طراحی شدهاند که با کمی تنظیم، به راحتی روی دندان کودک قرار میگیرند. با این حال، در موارد خاصی که نیاز به روکشهای سفارشی باشد، ممکن است قالبگیری انجام شود. این فرآیند شامل تهیه یک قالب از دندان کودک است که به لابراتوار ارسال میشود تا روکش مناسب طراحی و ساخته شود.
آیا میتوان روکش سفید رنگ برای دندان شیری قرار داد؟
بله، برای دندانهای شیری، مخصوصاً دندانهای جلویی، میتوان از روکشهای سفید رنگ استفاده کرد. این روکشها معمولاً از مواد کامپوزیتی یا سرامیکی ساخته میشوند و ظاهر طبیعی و زیبایی دارند. این نوع روکشها انتخاب مناسبی برای کودکانی است که والدینشان به زیبایی لبخند کودک اهمیت میدهند. با این حال، هزینه آنها ممکن است بالاتر از روکشهای فلزی باشد.
انواع روکش دندان شیری کودکان
روکش استیل پیش ساخته، روکش رزین کامپوزیت، روکش تمام سرامیک یا زیرکونیا و روکش دندان پلی کربنات از انواع روکشهای دندانهای شیری هستند.
روکش استیل پیش ساخته
- روکش استیل پیش ساخته، یکی از قدیمیترین و پرکاربردترین انواع روکش در دندانپزشکی اطفال است. این نوع روکش برای دندانهای آسیاب بزرگ مناسب است، زیرا مقاومت بالایی در برابر رطوبت دارد و محکم و بادوام است.
- روکش استیل پیش ساخته برای پوسیدگی بین دندانی مفید است.
- مزیت دیگر روکش استیل پیش ساخته، نصب و جایگذاری راحت آن است. نصب این روکش به راحتی در یک جلسه درمانی انجام میشود و نیاز به چندین جلسه درمانی ندارد.
- همچنین، روکش استیل پیش ساخته از نظر هزینه مقرون به صرفه است و یکی از ارزانترین نوع روکشهای دندانی است.
روکش رزین کامپوزیت (اسید خراشی شده)
- روکش رزین کامپوزیت از لایههای نازک رزینی تشکیل شده است که به سطح دندان چسبانده میشوند و شکل و رنگ دندان را بهبود میبخشند. این روکشها معمولا برای رفع نقصهای ظاهری از قبیل لکهها، شکستگیهای کوچک، جای خالی بین دندانها یا اصلاح شکل و اندازه دندانها استفاده میشوند.
- روکش رزین کامپوزیت یک پوسته پر شده با رزین کامپوزیت است که همرنگ با دندان ساخته میشود و زیبایی لبخند را حفظ میکند.
- این نوع روکش برای دندانهای جلویی که تحت فشار زیاد نیستند و اصلاح ظاهر آنها مهم است، استفاده میشود.
- هزینه روکش رزین کامپوزیت در حد متوسط قرار دارد.

روکش سرامیکی فلزی
- روکش سرامیکی فلزی از اسکلت فلزی (استیل یا نیکل) با یک لایه پوشش سرامیک همرنگ ساخته میشود. این روکشها هم زیبایی سرامیک را دارا هستند و هم به دلیل ساختار فلزی که دارند، از استحکام خوبی برخوردار هستند.
- به دلیل رنگ سفید و شبیه به رنگ دندان طبیعی، برای دندانهای جلویی که زیبایی آنها اهمیت دارد، بسیار مناسب هستند و به دندانها ظاهر طبیعی و جذابی میبخشند.
- از آنجایی که اسکلت روکش از فلز است، دارای مقاومت و استحکام بالایی است و برای دندانهای عقبی نیز مناسب است.
- این نوع روکشها بسیار با دوام و محکم بوده و برای طولانی مدت قابل استفاده هستند.
- روکش سرامیکی فلزی به خوبی در مقابل رطوبت مقاومت نشان میدهد و تغییر رنگ یا تغییر شکل نمیدهد.
روکش تمام سرامیک یا زیرکونیا
- روکش تمام سرامیک یا زیرکونیا به طور کامل از سرامیک ساخته میشود و هیچ بخش فلزی ندارد. این نوع روکشها به صورتی طراحی میشوند که با رنگ دندانها همخوانی داشته باشند و ظاهری طبیعی و زیبا به دندانها ببخشند. به همین دلیل، برای افرادی که به فلز آلرژی دارند، روکش تمام سرامیک یا زیرکونیا گزینهی مناسبی است.
- روکش زیرکونیا، همانند روکش استیل، به صورت پیش ساخته برای کودکان نیز در دسترس است. این نوع روکش با استفاده از مواد سرامیکی قوی و مقاوم تهیه میشود.
- از نظر زیبایی، روکش تمام سرامیک یا زیرکونیا بیشترین شباهت را به دندان طبیعی دارد. روکش تمام سرامیک یا زیرکونیا گزینه مناسب برای کسانی است که به فلز آلرژی دارند.
روکش دندان پلی کربنات
روکش دندان پلیکربنات در واقع یک نوع روکش است که بیشتر برای دندانهای جلویی استفاده میشود. این نوع روکش ارزانتر از روکشهای دیگر مانند روکشهای سرامیکی است و از لایههای پلیکربنات ساخته میشود. روکش دندان پلیکربنات دوام کمتری نسبت به روکشهای دیگر دارد. به همین دلیل، بیشتر به عنوان یک ترمیم موقتی در نظر گرفته میشود. از این روکش در مواردی استفاده میشود که نیاز به ترمیم ظاهری سریع و موقتی دندان وجود دارد.
مزایای روکش دندان شیری کودکان
- محافظت از دندان در برابر پوسیدگی بیشتر
- بازگرداندن عملکرد جویدن و گاز زدن
- حفظ فضای دندان برای رشد دندانهای دائمی
معایب روکش دندان شیری کودکان
- احتمال واکنش آلرژیک به مواد روکش (در موارد نادر)
- هزینه نسبی بالا برای برخی از انواع روکشهای سفارشی
- نیاز به مراقبتهای بهداشتی دقیقتر

مراحل روکش کردن دندان شیری کودکان
مراحل روکش کردن دندان شیری شامل مراحل زیر میشود:
- بیحسی موضعی: در ابتدا، دندانپزشک کودک اطراف دندانی که قرار است روکش شود را بیحس میکند تا هیچ دردی احساس نشود. این اقدام با استفاده از محلول بیحسی یا ژل موضعی انجام میشود.
- ایزولاسیون دهان: برای جلوگیری از آلودگی دندان از آلودگیهای دهانی، یک صفحه لاستیکی به نام رابردم روی دهان قرار میگیرد و محل دندان مورد نظر سوراخ میشود تا دندان از آن بیرون بزند. این کار به عنوان ایزولاسیون دهانی شناخته میشود.
- تراشیدن و پاکسازی دندان: با استفاده از دریل دندانپزشکی، بخشهای پوسیده و آسیب دیده دندان تراشیده و برداشته میشوند. سپس دندان پاکسازی و تمیز میشود تا از باکتریها و آلودگیها پاک شود.
- شکلدادن به دندان: دندان شکل داده میشود تا برای قرارگیری روکش آماده شود. این شامل تراشیدن و تغییر شکل دندان به صورتی است که روکش به درستی بر روی آن قرار بگیرد.
- قرار دادن روکش: در مرحله آخر، روکش دندان شیری قرار داده میشود. اگر روکش از پیش آماده شده باشد، آن روی دندان چسبانده میشود. در صورتی که روکش نیاز به ساخت و ترمیم داشته باشد، دندانپزشک میتواند با استفاده از دستگاههای تراش دیجیتالی، روکش را ترمیم و ساخته و در همان جلسه روی دندان قرار دهد.
نحوه مراقبت از دندان شیری روکش شده
- مسواک زدن و نخ دندان کشیدن: همانند همیشه، دندانها باید دو بار در روز با مسواک نرم تمیز شوند. همچنین، از نخ دندان برای پاک کردن مواد غذایی میان دندانها استفاده کنید.
- محدود کردن مصرف غذاها و نوشیدنیهای شیرین: مصرف غذاها و نوشیدنیهای شیرین و قندی باعث افزایش خطر پوسیدگی دندان میشود. بنابراین، مصرف آنها را محدود کنید و از برخورد با دندانهای روکش شده پس از مصرف غذاهای شیرین پرهیز کنید.
- مراجعه منظم به دندانپزشک: کودک را به طور منظم به دندانپزشک ببرید تا مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. دندانپزشک میتواند وضعیت روکش را بررسی کند و در صورت لزوم اقدامات لازم را انجام دهد.
- شست و شوی دهان پس از خوردن و نوشیدن: پس از هر وعده غذایی یا نوشیدنی، به خصوص غذاهای اسیدی، دهان را با آب بشویید. این کار به خنثی کردن محیط اسیدی دهان کمک میکند و از آسیب رسیدن به روکش دندان شیری جلوگیری میکند.
- استفاده از محافظ دهان ورزشی: در فعالیتهای ورزشی، از محافظ دهان ورزشی استفاده کنید. این محافظ دهان میتواند دندانهای روکش شده را در مقابل ضربه و صدمات احتمالی حفاظت کند.

نتیجهگیری
روکش دندان شیری کودکان، راهکاری مؤثر برای حفظ سلامت و عملکرد دندانهای شیری است که از مشکلات جدیتر مانند پوسیدگی گسترده یا از دست دادن زودهنگام دندان جلوگیری میکند. این درمان علاوه بر کمک به سلامت دهان و دندان، فضای لازم برای رشد صحیح دندانهای دائمی را نیز حفظ میکند.
سوالات متداول
1.پوسیدگی شدید: اگر دندان شیری به شدت پوسیده شده باشد و بافت دندانی آن دچار آسیب دیدگی زیادی شده باشد، در این صورت، روکش دندان به عنوان یک راه حل استفاده میشود.
2. ترک خوردگی و شکستگی: در صورت وجود ترک خوردگیها یا شکستگیهای قابل توجه در دندان شیری، روکش دندان به عنوان روشی برای تقویت و حفظ دندان در برابر فشارهای زیاد استفاده میشود.
بله، ممکن است روکش کردن دندان شیری باعث درد و ناراحتی موقتی شود. در حقیقت، این یک واکنش طبیعی است و نشان میدهد که بافتهای داخل دهان به تحریک و مداخله پزشکی پاسخ میدهند. به طور کلی، این ناراحتی و درد در طول 24 ساعت اول پس از روکش کردن دندان شیری رخ میدهد و به تدریج کاهش مییابد.
روکش دندان شیری تا زمانی که دندان شیری در جای خود باشد و پایداری داشته باشد، بر روی آن قرار میگیرد. هنگامی که دندان دائمی در زیر دندان شیری شروع به رشد میکند و به سطح دهان میآید، دندان شیری و همراه با آن روکش در میآید.
اگر روکش به درستی روی دندان قرار گیرد و مراقبتهای بهداشتی مناسب رعایت شود، گیر کردن مواد غذایی یا ایجاد بوی بد دهان بعید است. مهم است که والدین کودک را به مسواک زدن منظم و استفاده از نخ دندان تشویق کنند. با این حال، اگر روکش به درستی نصب نشود یا فضای خالی بین روکش و لثه باقی بماند، ممکن است مواد غذایی در آن گیر کرده و باعث بوی بد دهان یا التهاب لثه شود. در چنین مواردی، باید به دندانپزشک مراجعه شود.
این احتمال بسیار کم است، زیرا روکشهای دندان شیری به گونهای طراحی و نصب میشوند که محکم روی دندان باقی بمانند. با این حال، در موارد نادر و در صورت وارد آمدن ضربه شدید به دندان، ممکن است روکش جدا شود.
برای جلوگیری از این مسئله، والدین باید کودک را به رعایت مراقبتهای دهانی تشویق کرده و در صورت شل شدن روکش، فوراً به دندانپزشک مراجعه کنند.

