ناهنجاری فک کودکان چیست؟ در برخی موارد، رشد غیرطبیعی فک بالا و پایین میتواند باعث تغییر شکل فک یا ناهنجاری فک شود. این ناهنجاریها ممکن است در برخی مواقع خفیف و در برخی مواقع حاد باشند و در برخی موارد ممکن است همراه با اختلالات شدیدتری باشند که تنها با عمل جراحی قابل اصلاح هستند. در صورت رشد زیاد فک بالا و پایین، ممکن است فکها به طور غیرطبیعی به جلو یا به عقب پیشرفت کنند، که این موضوع میتواند منجر به تغییر شکل صورت شود.
دلایل ناهنجاری فک کودکان
علت ناهنجاریهای فک و دندان در کودکان میتواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد. در متن زیر، به مهمترین این عوامل اشاره کردیم.
عوامل ژنتیکی
برخی از ناهنجاریهای فک و دندان، متاثر از عوامل ژنتیکی هستند. به طور مثال برخی از بیماریها مانند اریتروبلاستوز، سندرم داون میتواند منجر به ناهنجاریهای فک و دندان در کودکان شود. بیماری اریتروبلاستوز یک بیماری ژنتیکی نادر است که بر روی ساختار فک و دندان تاثیر میگذارد. سندرم داون که یک اختلال کروموزومی است که با ناهنجاریهای فک و دندان مرتبط است.
اختلال در تکامل جنین
در برخی موارد، اختلال در تکامل جنین میتواند موجب ناهنجاریهای فک و دندان در کودکان گردد. اختلال در تکامل جنین به مشکلاتی در فرآیند تشکیل و رشد جنین در دوران بارداری اشاره دارد که میتواند به تغییرات و ناهنجاریهای ساختاری در فک و دندان منجر شود. به عنوان مثال، اختلالات در تکامل جنین میتواند باعث تشکیل ناهنجاریهای ساختاری در فک و دندان شود که در نتیجه میتواند به عدم تطابق بین فکها، تغییر شکل فکها یا پیشروی بیش از حد یک فک نسبت به فک دیگر منجر شود.
بیشتر بخوانید: علت دیر افتادن دندان شیری
ضربه دیدن فک پایین در کودکی
ضربه دیدن فک پایین در کودکی میتواند یکی از عوامل موثر در بروز ناهنجاریهای فک و دندان در کودکان باشد. وارد شدن ضربه شدید به فک پایین میتواند موجب شکستگی در استخوانهای فک شده و به عدم تطابق بین فکها، تغییر شکل فک یا حتی منجر به جابه جایی دندانها شود. همچنین، وارد شدن ضربه به فک پایین باعث عدم هماهنگی بین فک و دندان میشود. این عدم هماهنگی میتواند موجب تغییر در رشد و تطابق بین فک و دندان شود.
از دست رفتن زودهنگام دندانهای شیری
از دست رفتن زودهنگام دندانهای شیری میتواند یکی از عوامل ناهنجاریهای فک و دندان در کودکان باشد. دندانهای شیری نقش مهمی در رشد صحیح فک و دندان دارند. زمانی که یک دندان شیری زودتر از زمان معمول میافتد، میتواند موجب تاخیر در رشد دندانهای دائمی و تغییر در موقعیت آنها شود. این ناهنجاریها شامل جابهجا شدن دندانهای دائمی و عدم هماهنگی بین فکها میشوند.
همچنین، از دست رفتن زودهنگام دندانهای شیری موجب ایجاد فضای خالی بین دندانها میشود. این فضای خالی میتواند منجر به حرکت و جا به جایی دندانها به سمت فضای خالی میشود. در نتیجه، دندانهای دائمی زیرین نهفته میمانند یا اینکه نامرتب رشد میکنند.
بیشتر بخوانید: آنکیلوز دندان شیری
عادات بد
داشتن عادت اشتباه مانند مکیدن انگشتان در دوران کودکی و استفاده طولانی مدت پستانک از جمله عواملی هستند که باعث تخریب ساختار دندان میشوند.
الگوی تنفس
الگوی تنفس از دیگر عواملی است که موجب ناهنجاری فک کودکان میشود. تنفس از دهان به جای بینی در کودکان به دلایل متعددی اتفاق میافتد.
- انسداد نسبی یا کامل مسیر تنفس از بینی: برخی کودکان به دلیل عوارضی مانند سینوزیت (التهاب بینی)، پلیپهای بینی یا آدنوئید (بزرگی لوزهها) دچار انسداد نسبی یا کامل مسیر تنفس از بینی میشوند.
- آماس مخاط بینی به دلیل آلرژی: برخی کودکان نسبت به گرده گیاهان، غبار، مواد شیمیایی و غیره آلرژی دارند آلرژی میتواند باعث التهاب و تورم مخاط بینی شده و منجر به انسداد مسیر تنفس از بینی شود. در نتیجه، کودکان تنفس خود را از طریق دهان انجام میدهند.
- بزرگی لوزهها: لوزهها ساختارهای باریک هستند که در پشت حلق قرار دارند. در برخی کودکان، لوزهها به طور غیرطبیعی بزرگ میشوند و میتوانند مسیر تنفس را از بینی مسدود کنند. در نتیجه، کودکان از طریق دهان نفس میکشند.
استفاده طولانی مدت تنفس از دهان به جای بینی در کودکان میتواند تغییراتی در شکل آرواره به دنبال داشته باشد. این تغییرات شامل پهن شدن آرواره، انحنای بیش از حد آن و تغییرات دیگر در ساختار بینی میشود.
بیشتر بخوانید: دندان نهفته در کودکان
درمان ناهنجاری فک کودکان
بسته به نوع ناهنجاری و نیازهای هر بیمار، درمان ناهنجاری فک کودکان متفاوت است و از روشهای مختلفی برای درمان استفاده میشود.
استفاده از ارتودنسی ثابت (بریسها)
استفاده از ارتودنسی ثابت (بریسها) برای اصلاح موقعیت دندان در کودکان رایج است. براکتها به دندانها چسبانده میشوند و با استفاده از وایرهای ارتودنسی و ابزارهای دیگر، دندانها به شکل صحیح و منظم قرار میگیرند. این روش بیشتر برای کودکانی که ناهنجاریهای جدی و پیچیده دندانی دارند، استفاده میشود. استفاده از بریس برای دندان کودکان با توجه به تشخیص دندانپزشک انجام میشود.
استفاده از ارتودنسی متحرک
استفاده از ارتودنسی متحرک از جمله روشهای مورد استفاده برای درمان ناهنجاریهای فک و دندان کودکان است. از این روش برای برطرف کردن فاصله بین دندانها، انحراف فک و سایر مشکلات مربوط را درمان کرد. معمولا از این روش در مراحل اولیه رشد دندانها و فک کودکان تجویز میشود.
جراحی
در برخی موارد ناهنجاریهای فک و دندان به حدی جدی و پیچیده هستند که درمان با استفاده از روشهای جراحی انجام میشود. این نوع ناهنجاریها ممکن است شامل انحراف شدید فک، عدم تطابق بین فک بالا و پایین، فاصله بین دندانها و سایر مشکلات جدی در دندانها باشد.
نتیجهگیری
ناهنجاری فک کودکان میتواند مشکلاتی را برای سلامتی ایجاد کند. این ناهنجاریها ممکن است شامل رشد غیرطبیعی فک بالا و پایین باشد که منجر به تغییر شکل فک و ناهنجاری فک میشود. در برخی موارد، ناهنجاریها خفیف و قابل اصلاح هستند، اما در موارد دیگر ممکن است نیاز به جراحی باشد.
