بهطورکلی دندان یکی از سازوکارهای اساسی تغذیه، تکلم و فرم مناسب فک و چهره است که در دو دوره سنی رشد میکند. اولین دوره رشد دندان در کودکان، رشد دندانهای موقت یا شیری است. به طوریکه کودک در بدو تولد ۱۲ دندان شیری را در لثههای خود نهفته دارد و در ماه ششم، هفتم تا یک سالگی، این دندانها از لثه بیرون میزنند. در واقع در سنین اولیه درآوردن دندان، وظیفه والدین است که از سلامت دندانهای کودک مراقبت کنند. اما هر شرایطی ممکن است سبب آسیب دندانهای شیری شود و کودک نیازمند ترمیم دندان های شیری کودکان باشد.
این تصور که دندانهای شیری موقت هستند و آسیبشان هم موقت است و نیازی به دندانپزشکی ندارد، کاملا اشتباه است. چراکه آسیب و پوسیدگی دندانهای شیری به این دوره موقت ۶، ۷ ساله خلاصه نمیشود و میتواند رشد دندانهاي دائمی را نیز تحت تاثیر قرار دهد. والدین باید حدالامکان ۴ تا ۶ ماه یکبار، دندانهای شیری کودک را به دندانپزشک نشان دهند تا ضمن بررسی دقیق آسیبهای احتمالی، دندان جرم زدایی شود. اگر دارای کودک زیر ۷ سال هستید و در مورد ترمیم دندان های شیری کودکان ذهنی پر از سوال دارید، این نوشته برای شماست. با ما همراه باشید تا مهمترین مسائل پیرامون ترمیم دندان های شیری کودکان از دیدگاه دکتر فاضل را شرح دهیم.

بیشتر بخوانید: پر کردن دندان کودکان
اهمیت ترمیم دندان های شیری کودکان
متاسفانه دیدگاه اشتباهی که بین والدین رایج است، این است که دندانهای شیری کودک موقت هستند و به همین خاطر نیاز به رسیدگی و مراقبت ندارند. درحالیکه مراقبت از دندان کودکان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و این وظیفه والدین است که ضمن مراقبت از سلامت و پاکیزگی دندانهای کودک، در دورههای ۴ تا ۶ ماهه، به دندانپزشکی کودکان مراجعه کنند. اما ترمیم دندان های شیری کودکان از چه لحاظ اهمیت دارد؟
- نقش اصلی دندانها در دهان، کمک به جویدن و تغذیه است و هر دندان پیش، نیش، آسیای بزرگ و کوچک، وظیفه خاصی در این روند دارد. از این رو اولین مسئله مهم در مورد مراجعه به دندانپزشکی برای ترمیم دندان کودک، تسهیل تغذیه او است. چراکه اگر مشکل دندان به موقع برطرف نشود، درد و ناراحتی ناشی از آن رژیم غذایی کودک را محدودتر میکند.
- صوتی که از حنجره بیرون میآید، در دهان و توسط زبان و لبها شکل میگیرد و به گفتاری مفهوم تبدیل میشود. دندانها تکیهگاه زبان برای چرخش درست در ادای کلمات هستند که نبود هر کدام از آنها نقصی در گفتار را به همراه دارد. این مشکل جدای از اینکه ارتباطات کودک را تحت تاثیر قرار داده و سرعت فعالیتش را کندتر میکند، اعتمادبهنفس وی را نیز تضعیف خواهد کرد.
- اگر مشکل دندان شیری کودک را به موقع برطرف نکنیم و بر این خیال باشیم که این مشکل با کشیدن یا افتادن دندان برطرف میشود، تاثیر سوء این اقدام را در رشد نامناسب دندانهای دائمی مشاهده خواهیم کرد!
- آسیب دیدگی دندانهای شیری کودکان میتواند با عفونت و درد زیاد همراه باشد. این درد افزون بر اینکه تغذیه و خواب کودک را تحت تاثیر قرار میدهد، در ابعاد بزرگتر میتواند در درس خواندن و تحصیل کودک نیز اختلال ایجاد کند.
دلایل نیاز به ترمیم دندان های شیری کودکان
کودکان در نقطه اوج ماجراجویی و کنجکاوی هستند و از این جهت، علاقه زیادی به تجربههای جدید دارند. این احساس سبب میشود غذاها یا حتی برخی وسایل سفت را در دهان خود قرار دهند، و یا با پریدن و بر زمین افتادن، فشارهای فیزیکی زیادی را به دندانها وارد آورند. همچنین مشکلاتی چون دندان قروچه از علل آسیبهای دندانهای شیری کودک هستند.
در بسیاری موارد سهلانگاری والدین نسبت به مراقبت از دندانهای شیری سبب میشود کودکان نیز به سلامت و پاکیزگی دهان و دندان خود اهمیتی ندهند. این کودکان با مصرف مداوم و زیاد نوشابه و شیرینیجات و عدم استفاده از مسواک بهطور منظم، موجبات پوسیدگی دندانهای خود را خیلی زودتر از آنچه که باید فراهم میکنند. بهطورکلی حدود نیمی از کودکان ۲ تا ۱۱ سال، دچار پوسیدگی دندان میشوند و نیاز به ترمیم دندان های شیری کودکان پیدا میکنند. موارد زیر از جمله علل ترمیم دندان های شیری کودکان هستند:
- شکستگی یا لبپرشدگی
- پوسیدگی
- عفونت
- تغییر رنگ
روشهای ترمیم دندان های شیری کودکان
برحسب مشکل دندان کودک، روشهای متنوعی برای ترمیم وجود دارد. مهمترین نکته در این مورد، مراجعه به یک دندانپزشک متخصص برای اطفال است که به خوبی از مشکل دندان کودک آگاه شود و راهکار مناسب ترمیم آن را تشخیص دهد. مجموعه اقداماتی که برای رفع خرابی یا شکستگی دندان و جلوگیری از پیشروی آسیب دهانی انجام میشوند را ترمیم دندانهای شیری کودک میگویند و این اقدام شامل موارد زیر است:
- عصب کشی
اگر دندان کودک دچار پوسیدگی شده باشد، به کمک عصب کشی نواحی عفونی آن به همراه عصب برداشته میشوند تا کودک از شر آسیب کنونی رها شده و در معرض حمله وسیعتر میکروبها به دندان پوسیده قرار نگیرد. این عمل که نیاز به عکس رادیوگرافی برای تشخیص دقیق دارد، با بیحسی دهان کودک به انجام میرسد و در نهایت، با پر کردن دندان بهوسیله خمیری مخصوص پایان مییابد.
- پر کردن دندان
اگر آسیب دندان سطحی و جزئی باشد، آسیب سطحی برداشته و محل خالی دندان با مواد مخصوصی چون آمالگام، کامپوزیت، طلا یا دیگر مواد پر میشود. دندان پر شده نیاز به مراقبتهایی دارد که برای دوام آن باید به این نکات توجه کرد. پر کردن دندان هم از لحاظ ظاهری و هم عملکردی، آسیب را به طوری برطرف میسازد که شکستگی یا پوسیدگی دندان به هیچ عنوان احساس نشود.
- کشیدن دندان
در شرایطی که راه بهتری برای رفع مشکل دندان موجود نباشد و آسیب به حدی باشد که نتوان با پر کردن جلوی آن را گرفت، دندانپزشک اقدام به کشیدن دندان میکند و جای آن را به وسیله کاشت پروتز (ایمپلنت) پر میسازد. جالب است بدانید در مورد مشکل کج و فشرده بودن دندانها که نیازمند ارتودنسی است، ممکن است لازم باشد پزشک چند دندان را بکشد تا دندانها جای کافی برای قرارگیری منظم را داشته باشند.
- روکش گذاری دندان
روکشهای استیل ضد زنگ، پوششهای فوقالعادهای برای دندانهایی هستند که آسیبی شدید را پشت سر گذاشتهاند. از جمله مواردی که این روکشها به محافظت و زیبایی دندان کمک میکنند، میتوان به زمانی اشاره کرد که دندان پر یا عصب کشی شده و یا با پوسیدگی عمیق، نیاز به مراقبتی بیشتر دارد.


