دندان نهفته در کودکان به دندانی گفته میشود که با وجود طیشدن زمان معمول رویش، بهطور کامل از لثه بیرون نیامده و ممکن است زیر لثه یا داخل استخوان فک باقی مانده باشد. گاهی این مشکل علامت مشخصی ندارد و هنگام معاینه یا تصویربرداری دندانپزشکی تشخیص داده میشود؛ اما در برخی کودکان میتواند باعث تاخیر در رویش دندانهای دیگر، نامرتبی دندانها یا آسیب به دندان مجاور شود. تشخیص بهموقع کمک میکند علت رویشنکردن دندان مشخص شود و در صورت نیاز، درمان در زمان مناسب انجام گیرد.
آنچه در این مقاله میخوانید:
| موضوع | خلاصه توضیحات |
|---|---|
| تعریف دندان نهفته | دندانی که بهطور کامل از لثه خارج نشده است. |
| علتهای احتمالی | کمبود فضا، مسیر نامناسب رویش یا وجود مانع فیزیکی |
| علائم | تأخیر در رویش، نامرتبی دندانها یا گاهی بدون علامت بودن |
| روش تشخیص | معاینه دندانپزشکی و تصویربرداری در صورت نیاز |
| روشهای درمان | پیگیری، ارتودنسی یا جراحی در موارد منتخب |
| زمان مراجعه | تأخیر غیرمعمول رویش یا بروز درد و تورم |
منظور از دندان نهفته در کودکان چیست؟
اگه شما به عنوان والدین دارای کودکانی هستید که در سن جایگزین کردن دندان هایشان هستند حتماً این سوال برایتان پیش آمده که دندان نهفته چیست و یا دندان پنهان چگونه می تواند بر روی سلامت کودک تاثیر بگذارد؟ اولین نکته ای که در این رابطه وجود دارد آن است که دندان های شیری کودکان طی دوره مشخصی لازم است با دندان های دائمی جایگزین شوند.
مشاوره و رزرو نوبت دندانپزشکی کودکان
برای دریافت مشاوره و بررسی وضعیت دندانهای کودک، میتوانید با دکتر آزاده فاضل، دندانپزشک کودکان و دارای ۱۵ سال سابقه فعالیت در حوزه دندانپزشکی کودکان، در ارتباط باشید.
هر روز صبح ۹ تا ۱۳:۳۰ | عصر ۱۶ تا ۲۰
پنجشنبهها فقط صبح
اگر مشکلی سر راه دندانها وجود نداشته باشند به راحتی دندان های دائمی رشد کرده و جای دندان های شیری را می گیرند؛ اما برخی مواقع در رویش دندان های جایگزین و دائمی مشکلی پیش می آید و دندان های دائمی به طور کامل رشد نمی کنند و در فک باقی می مانند و از لثه خارج نمی شوند که به اصطلاح به دندان های بالا نیامده دندان های نهفته می گویند.
رویش درست دندان ها در کودکان یکی از مسائل بسیار مهم است که می تواند بر روی سبک غذایی، نوع تغذیه، خلق و خو و حتی رفتار نوزاد بسیار تاثیرگذار باشد؛ اما یکی از مسائلی که در بسیاری از کودکان شایع است و رویش دندان ها را با مشکل مواجه می کند، وجود دندان نهفته است. زمانی که دندان دائمی به طور کامل رشد نکند و جایگزین دندان های شیری نشود به اصطلاح می گویند دندان نهفته است.
دندان های نهفته ممکن است مشکلاتی را برای کودک به همراه داشته باشد؛ به عنوان مثال موجب پوسیدگی دندان هایی کناری شود؛ به همین خاطر است که به محض مشاهده این مشکل باید به یک دندانپزشک مراجعه شود.

انواع دندان های نهفته در کودکان
دندان های نهفته به سه دسته تقسیم می شوند، دندان هایی که در لثه باقی مانده اند، دندان هایی که در استخوان هستند و دندان هایی که قسمتی از آن ها خارج شده است.
- اولین دسته دندان هایی هستند که در لثه محصور شده اند. این نوع دندان ها اغلب به گونه ای هستند که تاج آن ها از استخوان خارج شده است؛ اما همچنان دندان در لثه باقیمانده و خارج نشده است.
- دسته دوم به دندان هایی گفته می شود که در استخوان فک نهفته هستند و هیچ یک از قسمت های آن خارج نشده که در این صورت پزشک باید با استفاده از روش های خاصی دندان های پنهان را بیرون بیاورد.
- دسته آخر نیز دندان هایی هستند که قسمتی از آن ها رشد کرده و از لثه خارج شده است؛ اما قسمتی نهفته مانده و هنوز خارج نشده است.
لازم به ذکر است مراجعه به پزشکی ماهر، خوش اخلاق و متخصص در صورت مشاهده هر یک از انواع دندان های نهفته ضروری است. در این مواقع شما باید پزشکی را برگزینید که بتواند ارتباط مناسبی با کودک برقرار کند؛ چراکه کودکان با هر پزشکی ارتباط نمی گیرند. اگر به دنبال پزشکی متخصص هستید ما دکتر فاضل را به شما معرفی می کنیم؛ چراکه ایشان در حوزه دندانپزشکی و کار با کودکان سابقه و تجربه بالایی دارند.
✍️ بیشتر بخوانید: ضرورت استفاده از خمیر دندان مخصوص کودک
علل بروز دندان نهفته در کودکان
بروز مشکلاتی همچون دندان نهفته در کودکان علل متعددی دارد که از اصلی ترین عوامل موثر بر آن می توان به علل زیر اشاره کرد.
- رشد دیر هنگام و یا زود هنگام برخی از دندان ها می تواند موجب این مشکل شود؛ چرا که دندان ها ممکن است در هنگام رویش کمی حرکت کرده و مانع رشد دندان های کناری در جای خود شوند.
- برخی مواقع ممکن است دندان ها به طرز نامناسبی در استخوان و یا لثه قرار گیرند که در این مواقع رویش نامناسبی نیز خواهند داشت که آن را با نام رویش ایکتوپیک می شناسند.
- زمانی که طول قوس دندان ها نسبت به قوس فکی بزرگتر باشد نیز ممکن است مشکل دندان نهفته در کودکان دیده شود.
- در مواقع خاصی نیز ممکن است چسبیدن دندان و استخوان به یکدیگر این مشکل را در پی داشته باشد که در این مواقع به آن آنکیلوزیس می گویند.
- اگر دندان های شیری نیز زود هنگام کشیده شوند امکان بروز این مشکل وجود خواهد داشت.
دندان نهفته در کودکان باعث بروز چه مشکلاتی می شود؟
همانطور که گفته شد به محض مشاهده این مشکل باید برای رفع آن اقدام شود؛ اما اگر این اتفاق نیفتد و پدر مادر نسبت به بیرون آورن دندان نهفته در کودکان خود کوتاهی کنند ممکن است مشکلات جدی تری ایجاد شود. اولین و اصلی ترین مشکل درد و قرمزی است که همراه با نهفتگی دندان ایجاد می شود.
به طور قطع این مسئله می تواند بر روی تغذیه کودک تاثیر گذاشته و میل او را به غذا کم کند. از سوی دیگر اگر دندانها به صورت طبیعی رشد نکنند می توانند موجب جمع شدن پلاکت های دندان در لثه شود. این مسئله پوسیدگی دندان ها را در پی خواهد داشت.
پوسیدگی دندان ها پس از مدتی موجب بوی بد دهان خواهد شد که در نهایت، با بیرون آوردن دندان پنهان شده، تمام این مشکلات برطرف می شد.
تشخیص دندان نهفته در کودکان
یکی دیگر از سوالاتی که ذهن بسیاری از والدین کودکان را به خود مشغول کرده آن است که چگونه می توان دندان نهفته در کودکان را تشخیص داد؟ لازم به ذکر است به طور کلی نوع دندان نهفته و تشخیص تخصصی آن بر عهده پزشک است و شما تنها با مشاهده علائم خاصی از کودک و حدس و گمان می توانید احتمال وجود دندان پنهان را مطرح کنید.
زمانی که کودک در نقطه ای از دهان خود احساس درد دارد و این مسئله دلیل مشخصی ندارد، دندان ها بدون علت خاصی دچار پوسیدگی شده اند و یا بوی دهان افزایش پیدا کرده، شما می توانید به نهفتگی دندان کودک پی ببرید. در این مواقع پزشک می تواند با معاینه دهان، دندان نهفته را پیدا کرده و با انجام رادیوگرافی بر روی دندان ها، به وجود دندان پنهان و یا علل این مشکلات پی ببرد.
عوارض احتمالی دندان نهفته در کودکان
همه دندانهای نهفته باعث عارضه نمیشوند؛ بااینحال، بسته به محل و وضعیت دندان، ممکن است مشکلاتی ایجاد شود.
- آسیب به دندان مجاور: فشار یا تماس نامناسب ممکن است به ریشه یا موقعیت دندان مجاور آسیب بزند.
- نامرتبی دندانها: کمبود فضا یا مسیر غیرطبیعی رویش ممکن است بر نظم دندانها اثر بگذارد.
- اختلال در رویش: دندان دائمی ممکن است برای مدت طولانی زیر لثه باقی بماند.
- التهاب یا عفونت: در برخی موارد، بافت اطراف دندان دچار التهاب میشود.
- تغییرات اطراف دندان: بهندرت ممکن است ضایعاتی در اطراف دندان نهفته ایجاد شوند که نیازمند بررسی تخصصی هستند.
وجود این عوارض قطعی نیست. تصمیمگیری درباره درمان باید بر اساس یافتههای معاینه و تصویربرداری انجام شود.
دندان نهفته در کودکان همیشه باید کشیده شود؟
هدف درمان در بسیاری از موارد، حفظ دندان دائمی و فراهمکردن شرایط مناسب برای رویش آن است. کشیدن دندان نهفته تنها در شرایط مشخص و پس از بررسی گزینههای دیگر مطرح میشود.
اگر دندان به دندان مجاور آسیب میزند، قابل حفظ نیست یا شرایط خاصی وجود دارد، ممکن است برداشتن آن مناسب باشد. تصمیم نهایی باید بر اساس معاینه، تصویربرداری و بررسی مزایا و خطرات گزینههای درمانی گرفته شود.
دندان نهفته چه مشکلاتی برای کودکان ایجاد میکند؟
دندان نهفته ممکن است به مشکلاتی مانند عدم توانایی کودک در جویدن و خوردن صحیح غذا، اختلال در رشد و تکامل فک و دندانها، عفونتهای تکراری لثه و استخوان فک، تغییر در موقعیت دندانهای دائمی به درمان های پیچیده منجر شود.
برای دندان نهفته، معمولاً یک معاینه دندانی جامع انجام میشود. در صورت تشخیص دندان نهفته، درمان ممکن است شامل مراقبتهای دندانی منظم، مصرف مکملهای کلسیم و ویتامین D، درمان عفونتها، و در برخی موارد جراحی باشد. در صورتی که دندان نهفته قابلیت خروج از لثه را نداشته باشد، ممکن است نیاز به جراحی برای برداشتن دندان و یا استفاده از اپارات های ارتودنسی جهت کمک به رشد صحیح دندانهای دائمی باشد.
✍️ بیشتر بدانید: درمان دندان های اضافه در کودکان
چه زمانی برای دندان نهفته کودک به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
اگر دندان دائمی کودک بهطور غیرمعمول دیر رویش میکند، یک سمت دهان با سمت دیگر تفاوت قابلتوجهی دارد یا دندانهای مجاور جابهجا شدهاند، بهتر است معاینه انجام شود. درد مداوم، تورم، تب یا ترشح نیز نیازمند بررسی سریعتر است. درمان زودهنگام همیشه به معنی جراحی زودهنگام نیست؛ گاهی مهمترین اقدام، تشخیص علت و پیگیری در زمان مناسب است.
برای ارزیابی دندان نهفته در کودکان، مراجعه به دندانپزشک آشنا با درمانهای دندانپزشکی کودکان اهمیت دارد. دکتر آزاده فاضل میتواند در صورت ارائه این خدمت در مطب، وضعیت دندان کودک را بررسی و درباره نیاز به تصویربرداری، پیگیری، ارتودنسی یا درمان جراحی راهنمایی کند. پیش از افزودن جزئیات دقیق خدمات به صفحه، بهتر است حوزه تخصصی و خدمات فعلی ایشان با اطلاعات رسمی مطب تطبیق داده شود.
تشخیص بهموقع برای حفظ دندان…
دندان نهفته در کودکان همیشه با درد یا علامت واضح همراه نیست؛ گاهی تنها نشانه آن، تاخیر در رویش دندان دائمی است. معاینه دندانپزشکی و تصویربرداری در صورت نیاز به مشخصشدن علت کمک میکنند. بسته به شرایط کودک، درمان ممکن است شامل پیگیری، ایجاد فضای کافی، ارتودنسی یا جراحی باشد. بهتر است والدین در صورت مشاهده تاخیر غیرمعمول رویش یا تغییر موقعیت دندانها، بررسی را به تعویق نیندازند و از درمانهای خودسرانه پرهیز کنند.
*~ سوالات متداول درباره دندان نهفته در کودکان ~*
نه همیشه. بسیاری از دندانهای نهفته بدون علامت هستند و هنگام معاینه تشخیص داده میشوند. درد، تورم یا التهاب ممکن است در بعضی موارد رخ دهد.
تأخیر غیرمعمول در رویش، تفاوت دو سمت دهان یا جابهجایی دندانهای مجاور میتواند نیاز به بررسی ایجاد کند؛ اما تشخیص قطعی با معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری انجام میشود.
در بعضی موارد، پیشگیری یا درمان ارتودنسی کافی است. در موارد دیگر، برداشتن مانع یا جراحی ضرورت پیدا میکند. روش درمان به شرایط هر کودک بستگی دارد.
بله، در برخی موارد ممکن است به ریشه یا موقعیت دندان مجاور آسیب وارد کند. به همین دلیل، تشخیص و پیگیری مناسب اهمیت دارد.
سن مناسب به نوع دندان، مسیر رویش و مرحله رشد بستگی دارد. برای همه کودکان یک سن ثابت وجود ندارد و زمان مناسب باید پس از ارزیابی تخصصی تعیین شود.