قطره آهن و پوسیدگی دندان کودکان یکی از چالشهای مهم والدین برای مراقبت از سلامت فرزند دلبندشان است. بهطورکلی قطره آهن یکی از ضروریترین مواردی است که کودکان نوپا باید بهطور دقیق مصرف کنند؛ و کمبود آهن میتواند موجب اختلال در تکامل مغز، اختلال در یادگیری، رشد مناسب و دیگر فعالیتهای معمول شود. اما متاسفانه دیدگاه نادرستی که در میان والدین رواج یافته، این است که برای پیشگیری از پوسیدگی و خرابی دندانها باید مصرف قطره آهن را قطع کرد.
بیشتر بدانید: نقص مینای دندان در کودکان
در واقع ترکیبات قطره آهن شاید باعث تغییر رنگ موقت دندانها شود و با نفوذ در خلل دندان، خرابی و پوسیدگی آن را نمایانتر کند؛ اما علت اصلی این پوسیدگی در نحوه مصرف شیر مادر و سایر فاکتورهای سبک زندگی نهفته است. این تیرگی نیز بهراحتی و با رعایت چند نکته ساده برطرف میشود و جای نگرانی از بابت پوسیدگی دندان کودکان با قطره آهن نخواهد بود.
نقش قطره آهن در رشد کودکان
طبق آمارها، امروزه از هر ۵ کودک متولدشده در جهان، ۱ کودک دچار کمبود آهن است و علائم این کمبود، در اختلالات مربوط به رشد جسمی کودک، میزان انرژی روزمره او، توانایی یادگیری، تعاملات اجتماعی، حالت زبان و لب و… کاملا مشهود است. از آنجایی که آهن بهصورت گروه “هم” اصلیترین بخش پروتئین هموگلوبین برای انتقال اکسیژن را تشکیل میدهد، کمبود آهن در وهله اول، کمخونی و کاهش اکسیژنرسانی بدن را موجب میشود.
کاهش اکسیژن بدن، میتواند روند رشد و تکامل مغز کودک را با اختلال مواجه کند؛ میتواند مقاومت بدن در برابر عوامل بیماریزا را کاهش دهد و درنهایت رشد جسمی کودک را کند و حتی متوقف کند! کودکانی که آهن کافی در بدنشان موجود نیست، مادام دچار خستگی و خوابآلودگی هستند و متناسب سن خود، رشد استاندارد و ایدهآلی را تجربه نمیکنند.
اثر قطره آهن بر پوسیدگی دندان
بسیاری از افراد تصور میکنند که قطره آهن و پوسیدگی دندان کودکان دارای رابطه علت و معلولی هستند و برای حفاظت از سلامت دندان کودکان باید مصرف قطره آهن را قطع کرد! اما واقعیت این است که در بسیاری موارد قطره آهن موجب پوسیدگی دندان نمیشود، بلکه گاهی برای تقویت دندان و جلوگیری از پوسیدگی آن نیز کمککننده است.
درواقع برخی افراد تصور میکنند که تغییر رنگ دندان در پی مصرف مداوم قطره آهن، نشانه پوسیدگی دندان کودکان است؛ اما این تغییر رنگ هیچ ربطی به پوسیدگی دندان نداشته و با رعایت شیوه مصرف قطره قابلیت برطرف شدن دارد. درواقع این تغییر رنگی که در اثر مصرف قطره آهن ایجاد میشود، همیشگی نیست و سریع هم اتفاق نمیافتد. طی روندی تدریجی، با مصرف مداوم این قطره برای چندین ماه، ممکن است سطح دندان دچار تغییر رنگهایی شود که در نواحی پوسیده و خراب (که از قبل خراب بودهاند) مشهودتر است…
علت ایجاد پوسیدگی دندان کودکان با قطره آهن
پوسیدگی دندان کودکان با قطره آهن ارتباط مستقیمی ندارد و طبیعتا علت اصلی پوسیدگی دندان کودکان به سبک زندگی و زمانبندی تغذیه آنها بازمیگردد. شاید تابهحال به این نکته توجه نکرده باشید، اما زمانبندی و مقدار شیردهی به کودکان از عوامل مهم در سلامت دهان و دندان ایشان است. همانطور که میدانید شیر مادر یک غذای مفید و کامل برای رشد و رفع نیازهای کودک است اما باید توجه داشت که این ماده دارای درصد قابل توجهی قند نیز میباشد.
کودکی که قبل از خواب مقدار زیادی شیر مصرف میکند، دچار تجمع قند در دهان و دندان شده و طی مدت زمانی نه چندان طولانی، پوسیدگی دندان را تجربه میکند. یک والدین باتجربه برنامهای اصولی برای مصرف شیر کودک دارند و با شستشوی دهان کودک پیش از خواب، از سلامت دندانهای وی محافظت میکنند.
حال که با علت اصلی پوسیدگی دندان کودکان آشنا شدیم، بد نیست بدانید که پوسیدگی دندان کودکان با قطره آهن میتواند ارتباط غیرمستقیمی داشته باشد. بدین ترتیب که مصرف قطره آهن بهدلیل ترکیبات خاص آن، رنگی و زبر شدن سطح دندانها خصوصا در جلوی دهان را در پی دارد. این زبری و ناهمواری فضای خوبی را برای تجمع و تاثیرگذاری پلاکتهای زاینده پوسیدگی فراهم میکند و اینگونه قطره آهن زمینهساز پوسیدگی دندان میشود.
درمان تغییر رنگ دندان کودکان ناشی از قطره آهن
تغییر رنگ دندان ناشی از قطره آهن و پوسیدگی دندان کودکان، معمولا بهطور خودبخودی برطرف میشود و نیاز به درمان خاصی ندارد. اما اگر این تیرگی بیش از حد طبیعی بود، میتوان به دندانپزشک متخصص مراجعه نمود تا ایشان راههای اصولی و ایمن برای درمان مشکل را پیشنهاد دهد. توجه کنید که دهانشویهها، خمیردندانها و مسواکهای بزرگسال، خطرات زیادی برای سلامت کودک دارند و بههیچ عنوان نباید برای سفید کردن دندان کودکان بهکار گرفته شوند.
بیشتر بدانید: بهترین دندانپزشک کودکان در پاسداران
جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان با قطره آهن
بهترین درمان برای پوسیدگی دندان کودکان با قطره آهن، پیشگیری از این اتفاق است. برای جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان با قطره آهن تنها کافیست این چند نکته ساده را رعایت فرمایید و البته، بهخاطر داشته باشید که حتی اگر این دندانها تیره و پوسیده شوند، تا بیش از ۶ سالگی کاربرد ندارند و سپس جای خود را به دندانهای درخشان دائمی میدهند.
·پیش از مصرف قطره، دهان کودک را با آب و یا مسواکهای مخصوص بشویید تا دندانها چسبندگی نداشته و تیرگی قطره را به خود جذب نکنند.
·برای تماس کمتر قطره با سطح دندان میتوانید از نی باریکی کمک گرفته و یا با استفاده از قطرهچکان، قطره را روی انتهای زبان کودک بچکانید.
·بهتر است تا ۳۰ دقیقه قبل و بعد از مصرف قطره، شیر، آبمیوه و بهطورکلی هیچ خوراکی را در اختیار کودک قرار ندهید.
·به زمانبندی و مقدار شیردهی کودک و همچنین بهداشت دندانها در شب توجه کنید.
·بعد از مصرف قطره، کمی آب میتواند بهخوبی دهان کودک را شستشو دهد. پس از دادن قطره، مقدار کمی آب به کودک بدهید.
کلام آخر
بههیچ عنوان نباید بهدلیل ارتباط قطره آهن و پوسیدگی دندان کودکان، مصرف قطره آهن را کماهمیت شمرده و در انجام آن کوتاهی کنید. آهن، لازمه رشد و تکامل ذهنی و جسمی کودک است و تاثیر منفی بر سلامت دهان و دندان ندارد. کافیست نکات ساده استفاده از آن را رعایت کنید تا تیرگی محدود و نامحسوس ناشی از مصرف آن نیز بهطورکلی برطرف شود.
سوالات متداول
کمخونی ناشی از کمبود آهن، رشد جسمی و ذهنی کودک را مختل میکند و بههیچ عنوان نباید مصرف قطره آهن را قطع کرد.
بههیچ عنوان توصیه نمیشود که قطره آهن را با شیر ترکیب کنید و بدین صورت در اختیار کودک قرار دهید. چراکه کلسیم موجود در شیر مانع جذب صحیح آهن قطره میشود و همینطور آهن نمیگذارد که کلسیم شیر تمام و کمال جذب بدن شود.
این تغییر رنگ بهطور معمول پس از مدتی عدم مصرف قطره، برطرف خواهد شد. اما برای درمان سریع آن باید به دندانپزشک مراجعه کنید.
