عادات نامطلوب دهانی ودندانی در کودکان مانند مکیدن انگشت، جویدن ناخن و استفاده طولانی مدت از بطری شیر و پستانک و… علاوه بر ایجاد ظاهری نامناسب بر رشد و تکامل فک و دندانهای کودک تاثیر منفی میگذارد. شناخت و اصلاح عادات نامطلوب دهان و دندان در کودکان میتواند از بروز ناهنجاریهای فکی-دندانی جلوگیری کند. بنابراین، این نوشته را بخوانید تا با این عادات نامناسب در کودکان آشنا شوید.
عادتهای نامطلوب دهان و دندان در کودکان
عادات نامطلوب دندانی در کودکان به رفتارها یا اعمالی اطلاق میشود که به سلامت دهان و دندان آنان آسیب برساند و منجر به مشکلات دندانی شود. این عادات، در صورت عدم توجه و اصلاح، میتوانند عواقب طولانی مدتی بر روی دندانها و سلامت کلی دهان کودک داشته باشند.
مکیدن شست
مکیدن شست یک رفلکس طبیعی در نوزادان و کودکان خردسال است، اما اگر بیشتر از 4 تا 5 سالگی ادامه یابد، میتواند مشکلاتی را ایجاد کند.
- ناهماهنگی دندانها: مکیدن شست طولانی مدت میتواند به شکلگیری نامناسب فک بالا و پایین و در نتیجه ناهماهنگی دندانها منجر شود.
- اپن بایت (فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین): این وضعیت اغلب به دلیل فشار مکیدن شست بر روی دندانهای جلویی ایجاد میشود.
- مشکلات گفتاری: مکیدن شست طولانی مدت میتواند به تغییر شکل دهان و فک منجر شده و در نتیجه باعث ایجاد مشکلات در تلفظ صحیح برخی حروف و کلمات شود.
بیشتر بخوانید: سن رویش دندان دائمی کودکان
استفاده از پستانک
استفاده طولانی مدت از پستانک مانند مکیدن انگشت شست، میتواند روی هم ترازی و رشد طبیعی دندانها و فک تاثیر منفی داشته باشد. توصیه این است که کودکان را تا حد امکان قبل از 2 تا 3 سالگی از پستانک جدا کنید.
این مسئله به چند دلیل مهم است:
- پستانک باعث فشار مداوم بر روی دندانها و فک میشود که میتواند به اختلال در روند طبیعی رشد و شکلگیری آنها منجر شود.
- استفاده طولانی مدت از پستانک ممکن است به ایجاد عادات نادرست مانند اپن بایت (فاصله بین دندانهای جلویی بالا و پایین) یا سایر ناهماهنگیهای دندانی منجر شود.
- پستانک میتواند باعث اختلال در رشد طبیعی فک بالا و پایین شده و در نتیجه باعث مشکلات تکلم و گفتار کودک گردد.
بنابراین توصیه میشود که والدین سعی کنند کودکان خود را هرچه سریعتر و حداکثر تا 2-3 سالگی از پستانک جدا کنند تا از بروز این مشکلات جلوگیری شود.
تغذیه با شیشه قبل از خواب
در صورتی که کودک قبل خواب از شیشه شیر، شیر خشک، آب میوه یا هر مایع شیرینی استفاده کند، میتواند منجر به عارضهای به نام «پوسیدگی دندان با شیشه شیر» شود. قند موجود در این مایعات می تواند در اطراف دندانهای کودک جمع و رشد باکتریها را افزایش و باعث پوسیدگی دندان شود.
بهداشت نامناسب دهان
بهداشت نامناسب دهان از جمله عدم مراقبت منظم و صحیح از دهان و دندانها، میتواند منجر به پوسیدگی دندان و بیماری لثه شود. برای حفظ بهداشت دهان و دندان در کودکان، آموزش بهداشت دهان مناسب به آنان بسیار مهم است.
به کودکان باید آموزش داد که حداقل دو بار در روز دندانهای خود را به درستی مسواک بزنند و یک بار در روز از نخ دندان استفاده کنند تا پلاک و ذرات غذا از بین برود. این کار منظم و صحیح مسواک زدن و استفاده از نخ دندان کمک میکند تا پلاک دندانها، کنترل و از پوسیدگی دندان و بیماریهای لثه جلوگیری شود.
بیشتر بخوانید: درمان کج درآمدن دندان دائمی کودکان
مصرف شکر
مصرف مکرر تنقلات شیرین، آب نبات، نوشابه و آب میوه خطر پوسیدگی دندان را افزایش می دهد. باکتریهای موجود در دهان از قند تغذیه و اسیدهایی تولید میکنند که به مینای دندان حمله کرده و منجر به ایجاد حفره میشود.
دندان قروچه (براکسیسم)
برخی از کودکان به خصوص در شب دندان قروچه میکنند. دندان قروچه می تواند باعث سایش دندان، درد فک، سردرد و ناراحتی عضلانی شود.
بیشتر بخوانید: زردی دندان کودکان
فشار دادن زبان
فشار دادن زبان عادتی است که در آن کودک هنگام بلع، صحبت کردن یا استراحت، زبان خود را روی دندانهای جلویی قرار میدهد. این میتواند به دندانها فشار وارد کند و منجر به ناهماهنگی و اپن بایت شود.
جویدن اشیاء غیر خوراکی
برخی از کودکان عادت به جویدن خودکار، مداد، یخ یا اشیاء دیگر دارند. این میتواند باعث آسیب دیدن یا شکستگی دندان شود.
پیشگیری یا رفع عادات نامطلوب دندانپزشکی کودکان
برای پیشگیری یا رفع این عادات نامطلوب دندانپزشکی، این کارها را انجام دهید:
– اهمیت بهداشت دهان و عادات سالم را به کودکان آموزش دهید.
– یک برنامه منظم مراقبت از دهان، از جمله معاینات منظم دندانپزشکی در نظر بگیرید.
– کودک را به استفاده از محصولات دندانپزشکی مناسب مانند مسواکهای نرم و خمیر دندان حاوی فلوراید تشویق کنید.
– از مکیدن شست یا استفاده از پستانک بیش از سن توصیه شده جلوگیری کنید.
– تنقلات و نوشیدنیهای شیرین را محدود کنید و یک رژیم غذایی متعادل را برای کودک در نظر بگیرید
– دلایلی که موجب دندان قروچه میشود را برطرف کنید
– در صورت لزوم با دندانپزشک اطفال مشورت کنید.
با ترویج عادات خوب دهان و دندان از سنین پایین و رسیدگی سریع به عادات نامطلوب دندانی، میتوانید به فرزندان خود کمک کنید تا سلامت دهان و دندان خود را حفظ کنند.
نتیجهگیری
عادتهای نامطلوب دهانی و دندانی در کودکان، موضوع مورد بحث در این نوشته بود. دندان قروچه (براکسیسم)، مکیدن شست، استفاده از پستانک، فشار دادن زبان و… از جمله این عادتها هستند. این عادات نامطلوب علاوه بر ایجاد ظاهر نامناسب، به دندانهای کودک نیز آسیب میرسانند و مشکلاتی مانند تغییر شکل فک و دندانها را به دنبال دارند
