چکاپ دوره ای دهان و دندان کودکان از جمله وظایف مهم والدین برای حفظ بهداشت و سلامت جسمانی کودک دلبندشان میباشد. برای کودکان بسیار مهم است که هر 6 ماه یکبار معاینه دوره ای داشته باشند. این مسئله دو نتیجه بسیار مهم را با خود به همراه خواهد داشت اول از همه، اگر کودکی هر 6 ماه یک بار به دندانپزشک مراجعه کند، ترس از دندانپزشک نخواهد داشت و این امر باعث می شود که کودک نگرش مثبت تری نسبت به ویزیت های دندانپزشکی داشته باشد. دوم، پزشک کودکان می توانید به والدین کمک کند تا بهداشت دهان و دندان و رژیم غذایی فرزند خود را بهتر کنترل کند تا از آسیب جدی به دندان های کودک جلوگیری شود.
در مقاله حاضر با شما والدین عزیز درمورد بهداشت دهان و دندان کودک دلبندتان و نیز اهمیت چکاپ دوره ای دهان و دندان کودکان صحبتهایی را خواهیم داشت. پس با ما همراه باشید.

بیشتر بدانید: ترس کودکان از دندانپزشکی
معاینات دوره ای دندانپزشکی کودکان
پزشکان اطفال و بخصوص دندانپزشکان کودک توصیه و تاکید دارند که والدین هر دو سال یک بار و نیز از شش ماه پس از بیرون آمدن اولین دندان، فرزند خود را نزد دندانپزشک ببرند. این یک سابقه خوب برای کودک ایجاد می کند تا عادات سالم ماندن را بهتر بیاموزد، همچنین میتواند برای کودک یک رابطه خوب با دندانپزشکی ایجاد کند که بتواند رشد کودک را در مسیر بهتر و سالمتری دنبال نماید.
بنابراین این معاینات دوره ای دندانپزشکی تشخیص هر گونه مشکلی که ممکن است به سرعت برای شروع درمان ایجاد شود را آسان تر می کند. همچنین این امکان را به کودک می دهد تا در محیطی که از قبل برای آنها آشناست درمان شود.
اهمیت انجام معاینههای دورهای توسط دندانپزشک کودکان
از آنجا که کودک، خود قادر به تشخیص روشهای درست حفظ سلامت دندانهای خود نبوده و به راهنمایی والدین و دندانپزشک کودکان نیاز دارد لذا انجام معاینه های دوره ای توسط دندانپزشک کودکان به شکل گیری درک کودک و نیز خود شما والدین عزیز از سلامت دندان کمک می کند و منجر به پیشگیری از پوسیدگی و شکل دادن به عادات دندانی سالم در بزرگسالی می شود. به طور کلی، معاینات دوره ای مکرر باعث می شود کودک شما استرس کمتری در مورد مراجعه به دندانپزشک داشته باشد، شما را از صرف هزینه های زیادی برای درمان پوسیدگی و سایر مشکلات دندانی نجات می دهد و کودک شما را به یک بزرگسال سالم تبدیل می کند. از این رو در فرایند چکاپ های دوره ای دندانپزشکی برای کودکان امور زیر ازسوی دندانپزشک مورد بررسی قرار خواهد گرفت:
1- بررسی لق شدن دندان در کودکان
دندان کودکان به دلیل شیری بودن معمولا از سنین 4 سالگی شروع به لق شدن میکند. البته شروع این عملکرد دندانها در کودکان مختلف متغیر است. لذا لق شدن دندان های شیری میتواند طبیعی باشد اما باید به مرور اتفاق بیفتد و لق شدن یکباره دندانهای کودک نیاز به مراجعه به دندانپزشک دارد.
2- بررسی فضای رویشی دندان های دائمی
رویش دندانهای شیری در کودک از 8 ماهگی آغاز میشود و دندانهای اصلی کودک پس از افتادن دندان های شیری از سن 8 سالگی شروع به رویش مینماید. دندان های دائمی نیاز به مراقبت ویژه دارند و اگر در اثر ضربه آسیب ببیند نیاز به ترمیم سریع دارد. لذا اگر کودک در اثر بازی و یا افتادن دچار شکستکی و ترک خوردگی شود لازم است سریعا تحت معالجه دندانپزشک قرار بگیرد.
3- کنترل رویش دندان های آسیای دائمی
بررسی و کنترل رویش دندانهای آسیایی دائمی در دهان کودک نیاز دارد تا تحت نظارت پزشک انجام گیرد. دندان های آسیا نسبت به سایر دندانها مقاوم تر هستند اما در صورت رویش دیرهنگام این دندان ها نیاز است تا دلایل آن مورد بررسی قرار گیرد. لذا دندانپزشک وضعیت لثه ها و یا عفونت و آسیب های احتمالی را مورد ارزیابی قرار می دهد.
4- بررسی مشکلات فکی
برخی از کودکان بطور مادرزادی دچار مشکلاتی در ناحیه فک و صورت هستند. مفصل فک کمک میکند تا در هنگام جویدن غذا دندان ها به کمک فک بیایند.
5- عادت های نامطلوب دهانی و دندانی
برخی از والدین تصور میکنند که دندانهای کودکان نیاز به مسواک کردن ندارند این مسئله یک باور غلط است که به دندان کودک آسیب می رساند. دندان قوروچه در هنگام خواب یکی دیگر از عادت های دهانی نامطلوب بوده که گاه کودکان دچار آن هستند.
6- کاهش ترس کودکان
اگر کودک در همان آستانه کودکی با دندانپزشک و محیط دندانپزشکی آشنا شود هیچگاه از مراجعه به دندانپزشک و بررسی دهان و دندان واهمه نخواهد داشت.
بیشتر بدانید: جرمگیری دندان کودکان
نکات اولین معاینه دهان و دندان کودکان
آشنایی کودک با یک دندانپزشک اطفال باحوصله و مهربان اولین اقدام لازم در جلسه معاینه است. سپس دندانپزشک اطفال با صبر و حوصله دندان های جلو و نیز دندان های آسیا و نحوه رویش آن را بررسی میکند. رشد دندان ها بصورت کج و یا ناقص از جمله نکات مهم و لازم به درمان برای دندان های کودکان میباشد.
– پیشگیری از افتادن زود هنگام دندان کودکان
آموزش مسواک زدن و آشنایی کودک با خطراتی که ممکن است در اثر خوراکی و شیرینی دندان کودک را دچار آسیب کند کمک میکند تا ماندگاری و طول عمر دندان کودک بیشتر شود.
– توصیههای کلی برای مراقبت از دندان کودکان
همچنین به همان اندازه مهم است که به یک رژیم غذایی سالم پایبند باشد و غذاهای شیرین یا نوشیدنی های شیرین مصرف نکند. معاینات دندانپزشکی می تواند به تشخیص و درمان زود هنگام پوسیدگی دندان شیری کودکان کمک کند.
بیشتر بخوانید: جلوگیری از پوسیدگی دندان در کودکان
انواع درمانهای دندانپزشکی کودکان
انجام ارتدونسی کودکان، عصب کشی دندان در زمان احساس درد، فلورایدتراپی و ترمیم دندان های پوسیده، شیاربندی دندان کودکان و نیز روکش گیری دندان کودکان از جمله روش های درمانی برای دندان کودکان میباشد.
- معاینات دوره ای دندانپزشکی کودکان و فلورایدتراپی
موثرترین راه برای جلوگیری از پوسیدگی دندان، مسواک زدن منظم دندان ها و تقویت آنها با کمک فلوراید است. فلوراید تراپی یک نوع روش استفاده موضعی از مواد فلوراید است که از نظر علم پزشکی به تقویت دندان ها کمک میکند.
- معاینات دوره ای دندانپزشکی کودکان و فیشورسیلانت
معاینات دوره ای و فیشور سیلانت تراپی یکی دیگر از روش های درمان و مراقبت برای کودکان است. فیشورسیلانت معمولا در سنین پایین بهتره نتیجه میدهد و به همین خاطر است که دندانپزشک انجام آن را در سنین کودک بهتر میداند. این روش مانع از پوسیدگی زودرس دندان کودک میشود.
- روکش دندانهای شیری
یک روش مراقبت دیگر برای پیشگیری از لق شدن و پوسیدگی دندان کودک استفاده از روش روکش گیری ولو برای دندان شیری کودک است. چرا که قرار نیست چون دندانهای شیری بخاطر دائمی نبودن به سرعت لق و یا کشیده شود.
- معاینات دوره ای ارتودنسی کودکان
معمولا کودکان از آغاز سنین 11 تا 13 سالگی اجازه انجام ارتودنسی را از طرف پزشک خواهند داشت. معاینات دوره ای برای ارتودنسی کودکان بطور دوره ای و هر 6 ماه یکبار انجام میشود.
- حفظ سلامت دندانهای کودکان
بهترین روش برای حفظ سلامت دندانهای کودک مراقبت از او در مقابل هرگونه آسیب و صدمه در حین بازی و یا حرکات ورزشی است. همچنین برای حفظ سلامت دندان های کودک تغذیه کودکان از جمله نوشیدن شیر برای استحکام دندان ها بسیار حائز اهمیت میباشد.
بیشتر بخوانید: درمان دندان نهفته در کودکان
اقدامات لازم قبل از معاینات دوره ای دندانپزشکی برای کودکان

مسواک کردن دندان و تمیز نمودن فضای دهان کودک از جمله اقدامات لازم قبل از معاینات دوره است که لازم است کودک با مهر و عطوفت والدین اهمیت مسئله سلامت دهان و دندان های خود را پی ببرد.
– فاصله مراجعه برای معاینات دوره ای کودکان
قاعدتا لازم است تا هر 6 ماه یکبار یا حداقل یکبار در طول سال برای معاینه دهان و لثه به دندانپزشک کودکان مراجعه شود
– پرهیزات غذایی کودک قبل از معاینات دوره ای
از آنجایی که کودکان به شیرینی و خوردن شکلات علاقه مند هستند لذا باید میزان خوردن شیرینی را در کودکان کنترل نمود.
بیشتر بدانید: مراقبت های بعد از عصب کشی در کودکان
تعداد مراجعات کودک برای معاینات دوره ای دندانپزشکی
تعداد مراجعات سالانه کودک 2 الی 3 بار در سال خواهد بود. کودک از آغاز کودکی تا دوران شکل گیری کامل دندان های اصلی نیاز به بررسی دهان و دندان دارد.
در معاینات دوره ای دندانپزشکی کودکان چه آموزش هایی و چه کارهایی انجام میشود
در معاینات دوره ای لازم است سلامت لثه ها بررسی شود. همچنین میزان لک شدن، خراشیدگی و یا پوسیدگی دندان بررسی شده و اقدامات لازم برای جلوگیری از آسیب بیشتر انجام شود.
کلام آخر
چکاپ دوره ای دهان و دندان در کودکان کمک میکند تا در صورت بروز مشکل در مراحل رشد دندان کودک این مشکلات زودترپیشگیری، شناسایی و از ادامه آن جلوگیری شود. لق شدن زودهنگام دندان کودک و یا رویش دیرهنگام دندان ها از جمله این مشکلات است. لذا بهتر است در همان ابتدای شروع لق شدن دندان های شیری کودک و یا در صورت هرگونه ضربه و یا پوسیدگی دندان به دندانپزشک کودک مراجعه شود. از سوی دیگر ارتباط کودک با دندانپزشکی کمک میکند تا استرس و ترس از محیط دندانپزشکی در کودک از بین برود.
سوالات متداول
دستورالعمل ها توصیه می کنند که کودکان باید حداقل سالی یک بار به دندانپزشک مراجعه کنند
یک یادگاری مفید برای به خاطر سپردن زمان فوران اولیه، قانون 7+4 است. در 7 ماهگی، کودکان باید اولین دندان های خود را داشته باشند. در 11 ماهگی (4 ماه بعد)، آنها باید 4 دندان داشته باشند.


